LeaPrep · CFA Level I · Lý thuyết nền

Code &
Standards.

Topic 10 · Ethical & Professional Standards

Học khung trước khi làm mock

Trọng số: ~15% L1
Cấu trúc: 1 Code · 7 Standards
Cách hỏi: Tình huống → vi phạm?
Mục tiêu: Nhận diện Standard

Sau bài này: làm được mock Ethics mà không "đoán mò"

VÌ SAO

15%

Trọng số L1

Tại sao phải học khung trước

Ethics quyết định
vùng ranh giới.

CFA Institute áp dụng Ethics adjustment: khi điểm tổng nằm sát ngưỡng pass/fail, kết quả Ethics được dùng để đẩy lên hoặc kéo xuống. Vì vậy Ethics là môn "đáng tiền" nhất để chắc điểm.

Ethics · Code & Standards 02 / 20

Hai trụ cột

Code of Ethics vs Standards of Professional Conduct.

Code of Ethics · 6 nguyên tắc

Tinh thần.

Chính trực, có năng lực, cần mẫn, tôn trọng với mọi bên.
Đặt liêm chính của nghề & lợi ích khách hàng trên lợi ích cá nhân.
Cẩn trọng hợp lý, giữ phán đoán nghề nghiệp độc lập.
Thực hành & khuyến khích người khác hành xử có đạo đức.
Thúc đẩy liêm chính và sức sống của thị trường vốn.
Duy trì & nâng cao năng lực chuyên môn.

Standards · 7 nhóm I–VII

Luật chơi.

Code = tuyên ngôn giá trị, trừu tượng.
Standards = quy tắc cụ thể, có sub-standard A/B/C.
Đề thi gần như luôn hỏi về Standards, không hỏi Code.
Học thuộc 7 Standards = làm được phần lớn câu.

Ethics · Code & Standards 03 / 20

Bản đồ tổng quan

Bảy Standards trong một màn hình.

I. Professionalism · Tính chuyên nghiệpLuật chặt hơn thắng; giữ độc lập, không xuyên tạc.
II. Integrity of Capital Markets · Liêm chính thị trường vốnMaterial + nonpublic mới cấm; không thao túng thị trường.
III. Duties to Clients · Trách nhiệm với khách hàngLợi ích khách hàng trên hết; fair ≠ equal; bảo mật.
IV. Duties to Employers · Trách nhiệm với nhà tuyển dụngTrung thành nhà tuyển dụng; xin phép thù lao bổ sung.
V. Investment Analysis & Actions · Phân tích & khuyến nghịCó cơ sở hợp lý; phân biệt fact vs opinion; lưu hồ sơ.
VI. Conflicts of Interest · Xung đột lợi íchCông bố xung đột; giao dịch của client ưu tiên trước.
VII. Responsibilities as a Member · Trách nhiệm hội viên / thí sinhKhông gian lận kỳ thi; dùng danh xưng CFA đúng cách.

Ethics · Code & Standards 04 / 20

Standard I · Tính chuyên nghiệp

Professionalism.

Nghĩa vụ cốt lõi: Hiểu & tuân thủ luật, giữ tính độc lập, không xuyên tạc, không hành vi gian dối.

A · Knowledge of the Law

Tuân thủ luật & quy định áp dụng. Khi luật và Code/Standards xung đột, theo bên có chuẩn CAO hơn.

B · Independence & Objectivity

Không để quà, chiêu đãi, áp lực làm mất khách quan. Quà từ client ít nhạy cảm hơn quà từ bên thứ ba.

C · Misrepresentation

Không tuyên bố sai sự thật, không đạo văn, không hứa/bảo đảm kết quả đầu tư.

D · Misconduct

Không gian dối, lừa đảo làm tổn hại uy tín nghề nghiệp (kể cả ngoài công việc nếu liên quan trung thực).

Ethics · Code & Standards 05 / 20

Standard I · Ví dụ từng nhánh

Professionalism · ví dụ.

A · Knowledge of the Law

VD Luật nước sở tại lỏng hơn Code; analyst chỉ làm theo luật địa phương.

→ Vi phạm: phải theo bên chuẩn cao hơn (ở đây là Code). Biết đồng nghiệp làm sai thì phải tách mình ra.

B · Independence & Objectivity

VD Công ty đang được phân tích mời analyst bay hạng thương gia + nghỉ resort 5 sao.

→ Vi phạm: tự trả chi phí, chỉ nhận tiện ích nhỏ mang tính token.

C · Misrepresentation

VD Copy báo cáo hãng khác đề tên mình, hoặc hứa "đảm bảo lãi 20%".

→ Vi phạm: phải trích nguồn và không bao giờ bảo đảm kết quả.

D · Misconduct

VD Một người gian lận thuế cá nhân; một người khác bị phạt vi phạm giao thông.

→ Gian lận thuế = vi phạm (liên quan trung thực); vi phạm giao thông thường thì không.

Ethics · Code & Standards 06 / 20

Standard II · Liêm chính thị trường vốn

Integrity of Capital Markets.

Nghĩa vụ cốt lõi: Giữ thị trường công bằng: không dùng thông tin nội bộ trọng yếu, không thao túng.

A · Material Nonpublic Info

Không hành động/khuyến nghị dựa trên thông tin vừa TRỌNG YẾU vừa CHƯA công bố.

B · Market Manipulation

Không thao túng giá/khối lượng, không tung tin sai để đánh lừa người tham gia thị trường.

Ethics · Code & Standards 07 / 20

Standard II · Ví dụ từng nhánh

Integrity of Capital Markets · ví dụ.

A · Material Nonpublic Info

VD Nghe CEO lỡ lời về thương vụ M&A chưa công bố rồi mua cổ phiếu.

→ Vi phạm. Nhưng ghép tin công khai + mẩu không trọng yếu (mosaic theory) thì hợp pháp.

B · Market Manipulation

VD Tung tin đồn, hoặc tạo các giao dịch giả để đẩy khối lượng & giá.

→ Vi phạm: thao túng thông tin lẫn giao dịch đều bị cấm.

Ethics · Code & Standards 08 / 20

Standard III · Trách nhiệm với khách hàng

Duties to Clients.

Nghĩa vụ cốt lõi: Đặt lợi ích khách hàng lên trên; công bằng, phù hợp, trung thực, bảo mật.

A · Loyalty, Prudence, Care

Đặt lợi ích khách hàng trên lợi ích mình & công ty; cẩn trọng như người thận trọng.

B · Fair Dealing

Đối xử công bằng mọi khách hàng khi đưa khuyến nghị / thực hiện lệnh.

C · Suitability

Khuyến nghị phải phù hợp IPS (mục tiêu, ràng buộc, khẩu vị rủi ro) của khách hàng.

D · Performance Presentation

Trình bày hiệu suất công bằng, đầy đủ, không gây hiểu lầm.

E · Confidentiality

Giữ bí mật thông tin khách hàng (trừ khi luật buộc, CFA Institute điều tra, hoặc khách cho phép).

Ethics · Code & Standards 09 / 20

Standard III · Ví dụ từng nhánh

Duties to Clients · ví dụ.

A · Loyalty, Prudence, Care

VD Dùng soft dollar (hoa hồng môi giới) cho lợi ích công ty thay vì khách.

→ Vi phạm: soft dollar phải dùng vì lợi ích khách hàng.

B · Fair Dealing

VD Báo khuyến nghị "Mua" cho khách VIP trước, hôm sau mới gửi khách thường.

→ Vi phạm: phải phát hành gần như đồng thời. "Fair" ≠ "equal".

C · Suitability

VD Khuyến nghị cổ phiếu đầu cơ rủi ro cao cho khách hưu trí khẩu vị thấp.

→ Vi phạm: khuyến nghị phải khớp IPS của khách.

D · Performance Presentation

VD Chỉ trưng các năm lãi, lặng lẽ bỏ các năm lỗ khi chào khách.

→ Vi phạm: phải trình bày đầy đủ, không gây hiểu lầm.

E · Confidentiality

VD Tiết lộ thông tin tài khoản của khách cho một bên thứ ba.

→ Vi phạm: chỉ được tiết lộ khi luật buộc, CFA Institute điều tra, hoặc khách đồng ý.

Ethics · Code & Standards 10 / 20

Standard IV · Trách nhiệm với nhà tuyển dụng

Duties to Employers.

Nghĩa vụ cốt lõi: Trung thành với nhà tuyển dụng; xin phép thù lao thêm; giám sát cấp dưới.

A · Loyalty

Vì lợi ích nhà tuyển dụng; không gây hại, không mang tài sản/hồ sơ công ty khi nghỉ việc.

B · Additional Compensation

Thù lao bổ sung gây xung đột phải được nhà tuyển dụng đồng ý bằng VĂN BẢN.

C · Responsibilities of Supervisors

Người giám sát phải nỗ lực hợp lý để NGĂN và PHÁT HIỆN vi phạm của cấp dưới.

Ethics · Code & Standards 11 / 20

Standard IV · Ví dụ từng nhánh

Duties to Employers · ví dụ.

A · Loyalty

VD Sắp nghỉ việc, copy danh sách khách + mô hình định giá của công ty mang đi.

→ Vi phạm. Được phép CHUẨN BỊ khởi nghiệp (thuê VP) khi còn làm, miễn không dùng nguồn lực công ty.

B · Additional Compensation

VD Khách hứa tặng kỳ nghỉ nếu danh mục đạt hiệu suất mục tiêu.

→ Phải xin phép nhà tuyển dụng bằng văn bản TRƯỚC khi nhận.

C · Responsibilities of Supervisors

VD Sếp không thiết lập hệ thống compliance, để cấp dưới vi phạm.

→ Sếp vi phạm trách nhiệm giám sát dù không trực tiếp gây ra.

Ethics · Code & Standards 12 / 20

Standard V · Phân tích & khuyến nghị

Investment Analysis & Actions.

Nghĩa vụ cốt lõi: Có cơ sở hợp lý; phân biệt fact với opinion; lưu hồ sơ.

A · Diligence & Reasonable Basis

Mọi phân tích/khuyến nghị phải siêng năng & có cơ sở hợp lý, độc lập.

B · Communication with Clients

Phân biệt rõ FACT và OPINION; nêu giới hạn, rủi ro & giả định của phân tích.

C · Record Retention

Lưu hồ sơ hỗ trợ phân tích & khuyến nghị (mặc định 7 năm nếu luật không quy định).

Ethics · Code & Standards 13 / 20

Standard V · Ví dụ từng nhánh

Investment Analysis & Actions · ví dụ.

A · Diligence & Reasonable Basis

VD Khuyến nghị dựa hoàn toàn vào báo cáo bên thứ ba mà không kiểm chứng tính hợp lý.

→ Vi phạm: phải kiểm tra mức độ tin cậy & hợp lý của nguồn.

B · Communication with Clients

VD Viết "CHẮC CHẮN tăng 30%" không nêu rủi ro hay giả định nào.

→ Vi phạm: trình bày opinion như fact; phải tách bạch & nêu rủi ro.

C · Record Retention

VD Xoá toàn bộ dữ liệu/ghi chú dùng để ra khuyến nghị sau khi gửi khách.

→ Vi phạm: phải lưu hồ sơ hỗ trợ (mặc định 7 năm).

Ethics · Code & Standards 14 / 20

Standard VI · Xung đột lợi ích

Conflicts of Interest.

Nghĩa vụ cốt lõi: Công bố xung đột; ưu tiên giao dịch của khách; công bố phí giới thiệu.

A · Disclosure of Conflicts

Công bố đầy đủ, rõ ràng, nổi bật mọi xung đột (với khách hàng và nhà tuyển dụng).

B · Priority of Transactions

Giao dịch của khách hàng & nhà tuyển dụng ưu tiên TRƯỚC giao dịch cá nhân (cấm front-running).

C · Referral Fees

Công bố mọi phí giới thiệu cho khách hàng / nhà tuyển dụng.

Ethics · Code & Standards 15 / 20

Standard VI · Ví dụ từng nhánh

Conflicts of Interest · ví dụ.

A · Disclosure of Conflicts

VD Analyst sở hữu cổ phiếu mình đang khuyến nghị nhưng không nói gì.

→ Vi phạm: công bố đầy đủ là đủ để hợp lệ.

B · Priority of Transactions

VD Mua cổ phiếu vào tài khoản cá nhân TRƯỚC khi gửi khuyến nghị cho khách.

→ Vi phạm (front-running): client & employer phải được hành động trước.

C · Referral Fees

VD Nhận phí giới thiệu khi đẩy khách sang một nhà quản lý quỹ, không nói với khách.

→ Vi phạm: phải công bố phí giới thiệu cho khách & employer.

Ethics · Code & Standards 16 / 20

Standard VII · Trách nhiệm hội viên / thí sinh

Responsibilities as a Member.

Nghĩa vụ cốt lõi: Không gian lận kỳ thi; dùng danh xưng CFA đúng cách.

A · Conduct in CFA Programs

Không gian lận kỳ thi, không tiết lộ nội dung đề, tuân thủ mọi quy định của CFA Institute.

B · Reference to CFA

Dùng danh xưng đúng cách; không ngụ ý ưu thế hiệu suất nhờ chữ CFA; nêu rõ level nếu là candidate.

Ethics · Code & Standards 17 / 20

Standard VII · Ví dụ từng nhánh

Responsibilities as a Member · ví dụ.

A · Conduct in CFA Programs

VD Một candidate chia sẻ nội dung câu hỏi đề thi cho bạn ôn cùng.

→ Vi phạm: không được tiết lộ nội dung đề hay vi phạm quy định thi.

B · Reference to CFA

VD "Tôi là một CFA, và chữ CFA giúp tôi tạo lợi nhuận cao hơn cho khách."

→ Vi phạm: "CFA" là tính từ ("CFA charterholder"), và không được ngụ ý hiệu suất tốt hơn.

Ethics · Code & Standards 18 / 20

Bẫy thường gặp

Sáu cái bẫy khiến mất điểm.

Đạo đức ≠ vi phạm Standard

Hành vi nghe "xấu" nhưng không phạm Standard nào thì không vi phạm. Bám chính xác câu chữ Standard.

Material + Nonpublic

Thông tin phải vừa trọng yếu VỪA chưa công bố mới bị cấm. Thiếu một trong hai → được phép.

Disclose là cứu cánh của VI

Xung đột lợi ích thường được hợp pháp hóa bằng công bố đầy đủ, không phải lúc nào cũng cấm tuyệt đối.

Fair ≠ Equal

Standard III(B): công bằng không có nghĩa giống hệt nhau cho mọi khách hàng.

Luật chặt hơn thắng

I(A): khi luật địa phương, luật nước ngoài và Code khác nhau → theo bên nghiêm khắc nhất.

Tuân thủ Code KHÔNG đủ

Nhiều câu có 2 đáp án "đúng một phần"; chọn đáp án mô tả vi phạm CỤ THỂ nhất.

Ethics · Code & Standards 19 / 20

Quy trình ra quyết định

Đọc một câu Ethics theo 4 bước.

Nhân vật làm gì?

Tóm hành vi cụ thể trong tình huống, gạch chân động từ chính.

Rơi vào Standard nào?

Ghép hành vi với I–VII. Thường chỉ 1–2 Standard liên quan.

Có vi phạm không?

So câu chữ Standard. Đã disclose? Đã xin phép? Đủ cơ sở hợp lý?

Chọn đáp án CỤ THỂ

Nếu 2 đáp án "đúng", chọn cái mô tả vi phạm chính xác nhất.

Mẹo Khi phân vân, hỏi: "hành vi này có cần CÔNG BỐ hay XIN PHÉP không?". Phần lớn câu Ethics xoay quanh disclosure & consent.

Ethics · Code & Standards 20 / 20

Ghi nhớ

Bốn điều mang theo vào mock.

Khung trước, mock sau

Thuộc 7 Standards rồi mới luyện câu, đừng đoán mò.

Material + Nonpublic

Cả hai điều kiện mới cấm giao dịch.

Disclose & Consent

Hai từ khóa cứu phần lớn câu xung đột lợi ích.

Bám câu chữ

Đạo đức đời thường ≠ vi phạm Standard.

Sẵn sàng.

Giờ làm mock-1 / ethics · lesson.leaprep.com

Code &Standards.

Ethics quyết địnhvùng ranh giới.

Code of Ethics vs Standards of Professional Conduct.

Tinh thần.

Luật chơi.

Bảy Standards trong một màn hình.

Professionalism.

Professionalism · ví dụ.

Integrity of Capital Markets.

Integrity of Capital Markets · ví dụ.

Duties to Clients.

Duties to Clients · ví dụ.

Duties to Employers.

Duties to Employers · ví dụ.

Investment Analysis & Actions.

Investment Analysis & Actions · ví dụ.

Conflicts of Interest.

Conflicts of Interest · ví dụ.

Responsibilities as a Member.

Responsibilities as a Member · ví dụ.

Sáu cái bẫy khiến mất điểm.

Đạo đức ≠ vi phạm Standard

Material + Nonpublic

Disclose là cứu cánh của VI

Fair ≠ Equal

Luật chặt hơn thắng

Tuân thủ Code KHÔNG đủ

Đọc một câu Ethics theo 4 bước.

Bốn điều mang theo vào mock.

Sẵn sàng.

Code &
Standards.

Ethics quyết định
vùng ranh giới.